Buổi thảo luận về vụ bê bối giám sát của NSA
- Vấn đề gây chấn động nhất trong các tài liệu được Edward Snowden cung cấp: Theo Glenn Greenwald, Snowden đã tiết lộ các tài liệu cho thấy mục tiêu thực sự của NSA là xóa bỏ quyền riêng tư toàn cầu. Cơ quan này đã thu thập, lưu trữ, phân tích và giám sát mọi hình thức giao tiếp điện tử của người dân, không chỉ của những phần tử khủng bố. Theo Greenwald, việc NSA đã lừa dối tất cả mọi người quá lâu về mục đích thực sự, đã gây sốc cho rất nhiều người và đây cũng là nền tảng then chốt để nắm bắt được những tiết lộ đặc biệt khác.
- Lý do việc công bố các tài liệu do Snowden cung cấp phải chia thành nhiều phần nhỏ: Glenn Greenwald đưa ra 5 lý do như sau: (1) công bố ồ ạt lượng lớn tài liệu mà không hiểu rõ về nội dung cũng như hậu quả của việc tiết lộ sự thật này là vô trách nhiệm; (2) thực hiện theo ý muốn của Snowden; (3) do công chúng không thể xử lý một lượng lớn dữ liệu được công bố bừa bãi cùng một lúc; các phương tiện truyền thông cũng không có đủ sự quan tâm và truyền tải thông tin đến người đọc; (4) do lo ngại bị cáo buộc là thiếu trách nhiệm và tiếp tay cho những kẻ khủng bố; (5) có rất nhiều rủi ro cho những người công bố về các tài liệu này, các rủi ro sẽ còn lớn hơn nữa nếu công bố một cách bừa bãi.
- Có phải là quá muộn để đẩy lùi hoạt động giám sát hay không: Janine Gibson cho biết đây là câu hỏi trọng tâm của vấn đề nhưng vẫn chưa có được lời đáp. Tốt nhất là cuộc tranh luận về vấn đề này nên được thực hiện công khai. Nó sẽ khiến cho người dân, cư dân mạng và các cử tri suy nghĩ về việc họ đã sẵn sàng từ bỏ bao nhiêu để được cảm thấy an toàn.
- Có thể thay đổi tình trạng lạm dụng chương trình giám sát và giành lại hệ thống này từ quan chức Mỹ không: Glenn Greenwald khẳng định không có bất kỳ vấn đề chính trị nào là vô vọng và không thể thay đổi, tuy nhiên phải suy xét vấn đề này. Greenwald cho biết, khi anh bắt đầu cầm bút vào năm 2005, trọng tâm của anh là về chương trình của NSA thời Tổng thống Bush, anh đã nhanh chóng thu hút được một lượng độc giả ủng hộ khá lớn, trong đó có cả các thành viên thuộc Đảng Dân chủ Mỹ, những người theo phái cấp tiến, các blogger tự do… Nhưng hiện nay, Đảng Dân chủ đã hoàn toàn thay đổi và trở thành những người kiên quyết bảo vệ cho NSA. Chính những người từng ủng hộ anh nhiều nhất trong những năm 2006, 2007 giờ đây lại là những người phản đối gay gắt nhất, phản đối công việc của Greenwald mạnh mẽ nhất.
- Tại sao không chỉ công bố những tài liệu liên quan đến lợi ích của công chúng Mỹ: Greenwald cho biết, Snowden không tin rằng quyền riêng tư chỉ là vấn đề của riêng người Mỹ. Snowden là một người Mỹ, nhưng không phải một kẻ hiếu chiến; anh cũng quan tâm đến nhiều thứ khác ngoài khái niệm “người Mỹ”, bao gồm việc là một con người. Quyền riêng tư đang bị hủy hoại là vấn đề toàn cầu; Snowden nhìn vấn đề này theo góc nhìn của một nhà báo. Hơn nữa, ngay cả khi chỉ quan tâm đến quyền lợi của người Mỹ thì thực tế mạng Internet vẫn là một phương tiện liên lạc toàn cầu. Không có cách nào có thể phân biệt giữa thông tin liên lạc của người Mỹ và người nước ngoài. Nếu cho phép NSA hoành hành trên mạng Internet và biến nó thành phương tiện kiểm soát, giám sát và áp bức, thì điều này sẽ ảnh hưởng đến tất cả người dùng Internet.
- Các biện pháp bảo vệ nhà báo có phải đang biến mất và nghề báo đang gặp nguy hiểm: Janine Gibson nhận định, đây là thời điểm quan trọng đối với tự do báo chí và hiện có hai chuyển biến lớn đang đe dọa công việc này: một là nỗ lực phân loại “ai là nhà báo”, khiến cánh nhà báo gặp nguy hiểm; và hai là nỗ lực định nghĩa công việc báo chí không liên quan đến lợi ích quốc gia. Theo đó, nhà báo được xác định thông qua tiền lương, người sử dụng lao động, thời gian và khối lượng công việc; và chỉ có các nhà báo “thực sự” như vậy được bảo vệ.
- Liên quan đến thông tin NSA thu thập dữ liệu của các thành viên Quốc hội và thẩm phán Mỹ rồi chuyển giao cho Israel: Greenwald cho biết nội dung tài liệu đã ám chỉ đến hoạt động này nhưng không đề cập một cách rõ ràng và dứt khoát. Tuy nhiên, anh cũng nhắc đến một số tờ báo trước đây từng đưa tin về những nỗ lực nghe lén thông tin liên lạc của các thành viên Quốc hội. Theo Greenwald, nguyên nhân chính để các nhà cầm quyền luôn cố gắng thực hiện hoạt động giám sát là vì giám sát đồng nghĩa với quyền lực, chính phủ càng biết rõ về người dân sẽ càng dễ dàng kiểm soát và thao túng họ dưới nhiều hình thức khác nhau. Đó là lý do một nhà nước thực hiện giám sát đe dọa đến quyền tự do chính trị cơ bản của người dân. Greenwald cũng nhấn mạnh yếu tố quyết định cuối cùng chính là nỗ lực của người dân nhằm tự bảo vệ quyền riêng tư cũng như chống lại hệ thống gián điệp bí mật, khổng lồ nhắm vào họ.
- Việc quan chức chính phủ Mỹ liên tục chối bỏ và né tránh nội dung các tài liệu bị tiết lộ: Gibson cho biết việc công bố các tài liệu được tuân theo một quá trình, bao gồm thông báo đến quan chức chính phủ những hoạt động sắp tới và xác định những tài liệu nào có thể được trích dẫn hoặc công bố; mời chính phủ chia sẻ những lo ngại về an ninh quốc gia có nguy cơ kéo theo sau khi công bố các tài liệu. Phản ứng của chính phủ Mỹ thường không giống nhau, đôi khi họ yêu cầu đính chính, đôi khi chỉ là một tuyên bố,…. Gibson cho biết, việc công bố tài liệu mật cũng liên quan đến chu kỳ tin tức. Mỗi một câu chuyện đều được cố gắng để đảm bảo rằng có càng nhiều ảnh hưởng càng tốt, xu hướng của nhà báo là lập tức xuất bản khi có một sự kiện, làm cho đến khi đạt yêu cầu, xác định làm là vì lợi ích của công chúng.
- Nhận định về nhận thức của người dân Mỹ khi cho rằng chỉ cần tuân thủ pháp luật thì không phải lo ngại việc giám sát: Gibson cho biết đây là một quan điểm hoàn toàn hợp lý của người dân, nhưng nhiệm vụ của một nhà báo chính là cung cấp đầy đủ thông tin đến cho độc giả.
- Những lo ngại và sợ hãi của các nhà báo hỗ trợ Snowden về phản ứng từ chính quyền: Gibson cho biết, ngay từ cuộc nói chuyện đầu tiên với một loạt các quan chức chính quyền Mỹ về ý định tiết lộ các tài liệu mật, anh không nhớ là có sợ hãi hay không nhưng chắc chắn đó là một cuộc trao đổi rất gay gắt. Đối với tờ The Guardian tại thời điểm đó, thực sự chỉ có hai câu hỏi: đây có phải sự thật hay không và có lợi ích cho công chúng hay không. Đây là khoảnh khắc cần thực sự đánh giá cao tờ The Guardian. Gibson kết luận, tất cả những câu chuyện này xứng đáng được tôn trọng và tờ báo cần có một sự nhận thức rõ về chúng. The Guardian cần phải đầu tư suy nghĩ và nỗ lực trong việc xuất bản các tài liệu dạng này.
Nguồn: TheGuardian
0 comments:
Đăng nhận xét